Офсайд — футболдағы «ойыннан тыс қалу» ережесіне қатысты ұғым. Оны түсіну үшін доп берілген сәттегі шабуылшының орнын және эпизодқа араласқан-араласпағанын бірге қарау керек. Қақпаға жақын тұрудың өзі әрдайым ереже бұзу болып саналмайды.
Офсайд жағдайы қалай анықталады?
IFAB ережесіне сәйкес, ойыншы қарсылас алаңның жартысында болып, басының, денесінің немесе аяғының кез келген бөлігі доптан да, соңынан екінші тұрған қарсыластан да қақпа сызығына жақын орналасса, офсайд жағдайында болады. Қол мен білек есепке алынбайды.
Күнделікті әңгімеде «соңғы қорғаушыдан озып кетті» деп айтылады. Дәлірек өлшем — соңынан екінші қарсылас: қақпашы әрдайым қақпаға ең жақын ойыншы бола бермейді.
Қай сәттегі орын есепке алынады?
Шабуылшы допты қабылдаған кездегі емес, әріптесі допты ойнаған немесе оған жанасқан сәттегі орналасуы маңызды. Сондықтан телетрансляциядағы эпизодты тек соңғы кадрмен бағалау жаңылыстыруы мүмкін.
Екі қарапайым мысал
Бірінші мысал. Пас берілген сәтте шабуылшы доппен және соңынан екінші қарсыласпен салыстырғанда қақпаға жақын тұрды. Содан кейін ол сол пасты қабылдады. Бұл жағдайда ойынға араласуы офсайд үшін жазалануы мүмкін.
Екінші мысал. Пас кезінде шабуылшы соңынан екінші қарсыласпен бір сызықта тұрды. Доп ұшып келе жатқанда алға жүгіріп, оны қорғаушылардың артында қабылдады. Қабылдаған жері алда болғаны үшін ғана офсайд белгіленбейді.
Офсайдта тұру мен ереже бұзудың айырмасы
Офсайд жағдайында тұрған ойыншы допты ойнаса, қарсыластың әрекетіне кедергі келтірсе немесе сол орнынан артықшылық алса, ереже бұзуы мүмкін. Мысалы, қақпашының көруіне анық бөгет жасау да есепке алынады. Допқа қатысы жоқ ойыншыны тек тұрған орны үшін автоматты түрде жазаламайды.
Қандай жағдайда офсайд болмайды?
- Ойыншы өз алаңының жартысында тұрса; ортаңғы сызық офсайд үшін қарсылас жартысына жатпайды.
- Ол доптан қақпаға жақынырақ болмаса.
- Соңынан екінші қарсыласпен немесе соңғы екі қарсыласпен бір сызықта тұрса.
- Допты қақпадан тебуден, бүйір сызықтан лақтырудан немесе бұрыштама добынан тікелей алса.
Матчты көргенде неге назар аудару керек?
Күмәнді эпизодты бағалағанда үш нәрсені ретімен қараған ыңғайлы: пас сәті, ойыншылардың орналасуы және шабуылшының кейінгі әрекеті. Бір ғана жақын кадр толық жағдайды көрсетпеуі мүмкін. Қайталаудан доптың қай ойыншыдан келгенін және төрешінің қандай шешім шығарғанын да тыңдаңыз.
Футбол жаңалықтары, матч нәтижелері және өзге спорт түрлері жөніндегі материалдарды AlemSport.asia спорт сайтынан оқуға болады. Ал нақты эпизодтағы дауды талдағанда жарыс ережесі мен ресми төрешілік түсіндірмеге сүйенген дұрыс.
Жиі қойылатын сұрақтар
Офсайд пен айып добы бір ұғым ба? Жоқ. Офсайд — ереже бұзудың түрі. Ол тіркелсе, қарсылас командаға еркін соққы беріледі.
Шабуылшы офсайдта тұрса, гол міндетті түрде есептелмей ме? Міндетті емес. Оның ойынға немесе қарсыласқа әсері және эпизодтың толық барысы бағаланады.
Кез келген алға берілген пас офсайд па? Жоқ. Пастың бағытының өзі жеткіліксіз; ойыншының доппен және қарсыластармен салыстырғандағы орны маңызды.
Дереккөздер: IFAB — 11-ереже: Offside; Англия футбол қауымдастығы жариялаған офсайд ережесінің түсіндірмесі.
