Қан қысымын үйде дұрыс өлшеу үшін тек тонометрдің батырмасын басу жеткіліксіз. Өлшеуге дайындық, дененің қалпы және манжета өлшемі нәтижеге әсер етеді. Төмендегі тәртіп көрсеткіштерді бірдей жағдайда жазып, дәрігерге нақтырақ мәлімет беруге көмектеседі.
Тонометрді қалай таңдаған дұрыс?
Америкалық жүрек қауымдастығы үйде қолдануға иыққа тағылатын манжетасы бар автоматты тонометрді ұсынады. Құрылғының дәлдігі тексерілгені және манжета қолдың жуандығына сай келгені маңызды. Сатып аларда дәрігерден немесе фармацевтен кеңес сұрауға болады. Құрылғыны қабылдауға алып барып, оны дұрыс қолданып жүргеніңізді тексерткен жөн.
Өлшеуге қалай дайындалу керек?
- Өлшеуге дейінгі 30 минутта темекі шекпеңіз, кофеині бар сусын ішпеңіз және дене жаттығуын жасамаңыз.
- Қуықты босатып, кемінде бес минут тыныш отырыңыз.
- Арқаңызды орындықтың арқалығына тіреңіз. Екі табаныңыз еденге толық тиіп тұрсын, аяқтарыңызды айқастырмаңыз.
- Қолыңызды үстелге қойып, манжетаның ортасын жүрек деңгейіне келтіріңіз.
Қан қысымын өлшеудің реті
- Манжетаны киімнің сыртынан емес, жалаңаш иыққа, құрылғы нұсқаулығына сай тағыңыз.
- Өлшеу кезінде сөйлемеңіз, телефон қарамаңыз және қолыңызды қозғалтпаңыз.
- Бірінші нәтижені жазып алып, бір минуттан кейін екінші рет өлшеңіз.
- Екі көрсеткішті де күнімен және уақытымен бірге сақтаңыз.
Қан қысымын қаншалықты жиі тексеру керегін дәрігермен келісіңіз. Күнделік жүргізсеңіз, көрсеткіштерді бірдей уақытта және ұқсас жағдайда тіркеген ыңғайлы.
Экрандағы екі сан нені білдіреді?
Жоғарғы сан — жүрек жиырылған кездегі систолалық, төменгі сан — жүрек босаңсыған кездегі диастолалық қысым. Екеуі де сынап бағанасының миллиметрімен өлшенеді. Бір рет жоғары шыққан көрсеткіш өздігінен диагноз болмайды: дәрігер қайталанған өлшемдерді, шағымдарды және өзге қауіп факторларын бірге бағалайды.
Жиі жіберілетін қателер
Баспалдақпен көтерілген бойда өлшеу, сөйлесу, аяқтарды айқастыру немесе манжетаны киімнің үстіне тағу нәтиженің дәлдігін төмендетуі мүмкін. Қолды тірексіз ұстау мен сәйкес келмейтін манжета да маңызды. Өлшеу жағдайын күнделікте белгілеп отыру кейін нәтижелерді талқылауды жеңілдетеді.
Қашан шұғыл көмек қажет?
Егер жоғарғы қысым 180-нен немесе төменгі қысым 120-дан жоғары болып, кеуде ауыруы, ентігу, аяқ-қолдың әлсіздігі не ұюы, көрудің немесе сөйлеудің бұзылуы байқалса, дереу 103 нөміріне хабарласыңыз. Қысымның өздігінен түсуін күтіп отырмаңыз. Мұндай белгілер қысым санына қарамастан да шұғыл бағалауды қажет етуі мүмкін.
Белгілер болмаса, кемінде бір минуттан кейін қайта өлшеңіз. Көрсеткіш әлі де өте жоғары болса, медицина маманымен дереу байланысыңыз. Дәрінің мөлшерін өз бетіңізше өзгертпеңіз және қалыпты нәтиже шықты деп тағайындалған емді тоқтатпаңыз.
Медициналық терминдерді қазақша қайдан оқуға болады?
Қан қысымы, ауру белгілері және медициналық ұғымдар туралы қосымша материалдарды Kazmedic.org қазақша медициналық анықтамалығынан іздеуге болады. Оқыған ақпаратты дәрігерге қоятын сұрақтарды дайындау үшін қолданыңыз; жеке диагноз бен ем жоспарын маман анықтайды.
Материал жалпы ақпарат береді және дәрігердің жеке кеңесін алмастырмайды.
Дереккөздер: Америкалық жүрек қауымдастығының үйде өлшеу нұсқаулығы; ДДСҰ-ның артериялық гипертензия туралы ақпараты.
